UTMB: interview met de allereerste winnaar van de legendarische race, Dawa Dachhiri Sherpa

In 2003 vond de eerste editie van de UTMB plaats. Van de HOKA UTMB Mont Blanc, inmiddels het meest prestigieuze trailrunningevenement ter wereld, was toen nog geen sprake. Op 29 augustus 2003 won de Nepalees Dawa Dachhiri Sherpa de 150 kilometer lange race, met meer dan twee uur voorsprong op de nummer twee. Twee legendes waren geboren.

Dawa Dachhiri Sherpa en de UTMB, het is een prachtig verhaal. De wedstrijd in Chamonix bezorgde de man een bekendheid waarmee hij een aantal dromen kon waarmaken, zowel letterlijk als figuurlijk. Zo had de Nepalese loper zichzelf op negenjarige leeftijd beloofd een tehuis te bouwen voor de ouderen uit zijn geboortedorp Taksindu. Dat ligt op 2.900 meter hoogte in de bergen rond de Everest, in de Himalaya, aan de grens tussen Nepal en China. Dankzij zijn succes in de UTMB kreeg de loper kansen in Europa, die hij vervolgens wist te benutten. Uiteindelijk kon hij het tehuis bouwen; sinds 2019 is het operationeel. Iedereen die Dawa Dachhiri heeft ontmoet, kan het bevestigen: hij is gul en bekommert zich om anderen. Dawa Dachhiri woont in Frankrijk, loopt tegenwoordig geen lange afstanden meer, maar blijft wel hardlopen en maakt zich tegelijk zorgen over het lot van zijn landgenoten in Nepal. De vereniging Dawa Sherpa Parrains et Marraines pour le Népal, die hij in 2007 oprichtte en samen met zijn vrouw Annie runt, zet zich nog altijd in voor beter onderwijs voor de kinderen uit zijn dorp en voor toegang tot medische zorg.

De successen van Dawa Dachhiri Sherpa zijn ongetwijfeld deels gevormd door zijn jeugd. Hij groeide op in een gezin met negen kinderen en was de zoon van landbouwers en veehouders, en volgde van zijn zesde tot zijn vijftiende een monastieke opleiding, waar hij onder meer meditatie en vechtsporten leerde. Toen zijn vader overleed, keerde hij terug om voor zijn familie te zorgen. Zijn eerste kennismaking met de trailwereld kwam er toen hij samen met zijn oudere broer, als kok tijdens een trektocht in de Himalaya, aan het werk was. Later nam hij in Nepal deel aan een etappewedstrijd, georganiseerd door een Zwitser en gewonnen door zijn broer, die zelf ook loper was. Dawa Dachhiri viel op met twee etappezeges en ontmoette er zijn toekomstige vrouw Annie, die eveneens deelnam. In 1995 trok hij naar Europa, waar hij steeds meer trailwedstrijden liep en naam begon te maken. In de jaren daarna bevestigde hij zijn talent. Hij won de UTMB van 2003 in 20:05:55, met meer dan twee uur voorsprong op de nummer twee. De weersomstandigheden waren die dag bijzonder zwaar. De Nepalese loper kon rekenen op zijn mentale kracht en zijn sterke benen, gevormd in het Himalayagebergte.

Na die UTMB-zege in 2003 volgden nog tal van prestigieuze overwinningen: de Grand Trail des Templiers in 2005, de 6000D in 2007 en 2009, en de TDS in 2012. In totaal won Dawa Dachhiri Sherpa meer dan honderd wedstrijden, waaronder de prestigieuze etappewedstrijd Annapurna Mandala Trail (2002), in eigen land. Eind augustus 2012 laat goed zien hoe sterk en veelzijdig de Nepalees was: drie dagen na een overwinning in de Grand Raid des Pyrénées won hij de TDS. Een indrukwekkend staaltje duurvermogen. Dawa Dachhiri Sherpa nam bovendien deel aan drie edities van de Olympische Spelen: in 2006 in Turijn, in 2010 in Vancouver en in 2014 in Sotsji. Hij was er telkens de enige vertegenwoordiger van zijn land, in het langlaufen. De inwoner van Taksindu had nog nooit op ski's gestaan toen het Nepalese olympisch comité hem in 2006 vroeg om aan de Spelen deel te nemen, onder het voorwendsel dat hij in de Zwitserse bergen zou kunnen trainen. Dawa Dachhiri nam die opdracht serieus, trainde hard en voltooide alle drie de wedstrijden.

Dawa Dachhiri Sherpa voor de olympische ringen in Sotsji, 2014

Enkele dagen voor het wereldwijde evenement HOKA UTMB Mont Blanc 2026 blikt de Nepalese sportlegende graag terug op zijn herinneringen aan 2003 en vertelt hij over zijn huidige projecten.

Dawa Dachhiri, welke herinneringen bewaart u aan uw overwinning in de UTMB van 2003?

Een geweldige herinnering, natuurlijk. Als ik eraan terugdenk, komen er ontzettend veel beelden naar boven. Ik had toen nog nooit zo'n lange afstand gelopen, dus ik was vooral gekomen om zo goed mogelijk te presteren, zonder een bepaald doel voor ogen. De start in Chamonix om vier uur 's ochtends, de finish, de bevoorradingsposten, die toen minder talrijk waren dan vandaag: al die momenten staan in mijn geheugen gegrift. Laat op de avond, in de regen, finishen in Chamonix was ongelooflijk. Het was al laat, het weer was nog altijd bar en een tiental kinderen uit Chamonix liep vanaf de rand van het bos met me mee naar de finish. Dat was prachtig. Praten met alle vrijwilligers en hun zorg en aandacht ervaren, zijn ook mooie herinneringen.

De UTMB beleefde dat jaar zijn eerste editie, op initiatief van Catherine en Michel Poletti...

Ja, in Chamonix stonden we met bijna 700 mensen aan de start en slechts 70 haalden de finish, in een koude, fijne regen. Dat was totaal anders dan het evenement van vandaag, waar zoveel lopers samenkomen. Ik ben blij dat de sport zich zo heeft ontwikkeld, al ben ik een beetje bang voor het modeverschijnsel. We moeten het plezier van het lopen op de trails voor ogen houden, en niet alleen de prestaties. Het is in elk geval een goede zaak dat zoveel mensen zijn gaan hardlopen. Dat is beter dan naar het café gaan!

Zou u zeggen dat de UTMB uw mooiste trailzege is?

Zeker een van mijn mooiste overwinningen. Die zege heeft me later veel kansen in Europa geboden, dus ze is zonder twijfel belangrijk in mijn verhaal. Ook de overwinning in de Grand Trail des Templiers in 2005 was ongelooflijk. Ongeacht de afstand heb ik het geluk gehad om aan veel mooie wedstrijden deel te nemen, met een familiale sfeer en perfecte wedstrijdomstandigheden. Zelfs aan de wedstrijden die ik niet uitliep, bewaar ik mooie herinneringen. Alles is een ervaring. Een wedstrijd verloopt zoals hij moet verlopen, en dat aanvaard ik. Ik heb nooit gelopen om te winnen.

In 2008 werd u tweede, achter de toen 21-jarige reus Kilian Jornet...

Hij zou mijn zoon kunnen zijn! Er was geen sprake van een echte rivaliteit tussen ons, ook al hebben we die dag hard gestreden (red.: Dawa Dachhiri Sherpa werd tweede in 21:56:52, een uur na de Spaanse loper). Doordeweeks werkte ik als metselaar op bouwwerven, vijf dagen per week, met lange werkdagen. Onze realiteit was totaal verschillend. Het was normaal dat ik achter hem eindigde.

Veel mensen die u tijdens uw sportcarrière hebben ontmoet, getuigen van uw vermogen om naar uw lichaam te luisteren en het te respecteren...

Voor mij is een langeafstandswedstrijd een ervaring, een studie van mijn lichaam en mijn voeding... De opvoeding die ik in de tempel kreeg, gaf me de kans om naar mijn lichaam en mijn gevoelens te luisteren. Werkt deze voeding beter dan een andere? Verteer ik dit makkelijker? Ik probeer het beste uit mezelf te halen zonder over mijn limiet te gaan. Als het goed gaat, des te beter; zo niet, dan is dat maar zo. Ik heb mijn lichaam en de pijn altijd gerespecteerd. Van 2013 tot 2016 had ik veel last van knieproblemen. Na een jaar revalidatie ging ik naar een arts, die zei dat ik weer kon gaan lopen. Zelf voelde ik dat anders en vond ik dat ik nog moest wachten. Ik voelde me fysiek niet meer in staat om zulke lange afstanden af te leggen zonder mezelf pijn te doen. Ik wachtte nog twee jaar voor ik weer begon te lopen. Tegenwoordig loop ik korte afstanden, afstanden voor normale mensen (lacht).

Ook uw mentale instelling wordt vaak geroemd...

Wanneer ik aan een wedstrijd deelneem, denk ik nooit aan winnen. Ik loop voor mezelf. Ik heb altijd geprobeerd de drang en de jaloezie te bestrijden, want die zorgen voor negativiteit. Dat weegt op ons lichaam. Als we ons op onszelf en onze gevoelens richten, zijn we bij elke stap geconcentreerder en maken we de juiste bewegingen. Wanneer we bijvoorbeeld gefocust zijn op een tegenstander, voeren we de bewegingen niet meer goed uit. Als het even minder gaat, haal ik diep adem, kijk ik in de verte en ga ik weer verder. Positiviteit geeft veel kracht. Bij slecht weer of een moeilijk moment kan een glimlach, die je krijgt of schenkt, de moeilijkheden en pijn al een beetje wegnemen...

Dawa Dachhiri Sherpa met Ludovic Pommeret

Mist u de langeafstandswedstrijden dan helemaal niet?

(zelfverzekerd) Helemaal niet. Ik voel me prima bij wat het leven me vandaag biedt. Er is zoveel te doen. Na dit gesprek ga ik in onze tuin werken, daar is werk genoeg (glimlacht). Ik ga tomaten plukken en wat onkruid wieden... Dat is belangrijk voor me en brengt me terug naar het leven dat ik in Nepal kende. Het is heel ontspannend. Na mijn overwinning in de TDS van 2012 ben ik gestopt met lange afstanden. Sindsdien loop ik vooral wedstrijden van 15 tot 50 kilometer, waarin ik plezier heb. Ik zou een wedstrijd van 70 of 80 kilometer niet afslaan als ik een periode heb waarin ik me daar goed op kan voorbereiden.

Naast uw werk besteedt u een deel van uw tijd aan uw gemeenschap in Nepal...

Ik probeer minstens één keer per jaar terug te keren naar Nepal. Wanneer bouwprojecten aandacht vragen, blijf ik daar ook langer. Ik heb een kleine vereniging opgericht, waarmee we samen dingen kunnen realiseren en iets meer gewicht in de schaal leggen. Alleen bereik je niets. Dankzij veel mensen hebben we door de jaren heen een internaat voor jongeren en een opvangcentrum voor ouderen uit onze streek kunnen bouwen. Ik wil van dit gesprek gebruikmaken om iedereen te bedanken die ons heeft geholpen en die zich bij de vereniging heeft aangesloten. Dankzij al die mensen hebben we mooie dingen kunnen realiseren en hopen we er nog meer te doen. Ongeveer honderd kinderen volgen les in ons centrum. We zijn heel tevreden, want het werkt goed en het project leeft. Elke keer als we het leven van de kinderen kunnen verbeteren, doen we dat, met de middelen die we hebben.

//// UPDATE van 3 september 2026

Op 26 augustus heeft een plotselinge overstroming, veroorzaakt door het instorten van een bergwand en een gletsjer, de Trishuli-vallei in Nepal verwoest. Er vielen veel slachtoffers (op 3 september waren er 1.259 doden en meer dan 5.000 vermisten) en talloze families zijn in grote nood.

Dawa Dachhiri Sherpa en zijn vereniging Parrains et Marraines pour le Népal zijn een inzamelingsactie gestart om de mensen ter plaatse te helpen. Hier kunt u een donatie doen: https://www.dawasherpa-asso.org/urgence-nepal/.