Grand Raid de La Réunion: de geschiedenis van een legende

Van 15 tot en met 18 oktober vindt de 34e editie van de Grand Raid de La Réunion plaats. Lang voordat ultra-trail een hype werd, schreef deze wedstrijd geschiedenis op de kronkelige paden van het Intense Eiland. Het terrein, de ambiance en de sfeer maken er een wedstrijd van een ander kaliber van. Duizenden trailrunners wagen zich eraan, bijten er soms hun tanden op stuk, keren vaak terug en weten de uitdaging uiteindelijk te bedwingen. Een duik in de geschiedenis van dit overzeese monument, dat iedere trailrunner minstens één keer in zijn leven op zijn lijst moet hebben staan.

De Grand Raid de la Réunion is zonder twijfel een van de meest legendarische ultra-trailwedstrijden op de kalender. Dat heeft alles te maken met het unieke karakter, de ongeëvenaarde sfeer en de zwaarte van de vijf wedstrijden waaruit het evenement bestaat. De bekendste en meest gevreesde daarvan is de Diagonale des Fous, die het eiland van zuid naar noord doorkruist over ongeveer 100 mijl, afhankelijk van de editie. Dit jaar staat er 180 km met 10.200 hoogtemeters op het programma. En ondanks die moeilijkheid blijft het een feest.

Een wedstrijd geïnspireerd door de Cross du Mont Blanc

Het evenement ontstond op initiatief van Jean-Jacques Mollaret, een voormalige gendarme van de bergreddingsbrigade van Chamonix (PGHM). Nadat hij zich al enkele jaren op het eiland had gevestigd, liet hij zich inspireren door de Cross du Mont-Blanc om in 1988 de Cross du Piton des Neiges op te zetten, de eerste bergwedstrijd op Réunion.

Omdat hij ervan overtuigd was dat het eiland volledig doorkruisen mogelijk moest zijn, organiseerde hij in 1989 samen met vrienden en na verkenningen op het parcours over delen van de GRR2 (Grande Randonnée R2) de Marche des Cimes. Het was een volledige oversteek van Réunion. Vijfhonderd lopers legden 112 km en 5.400 hoogtemeters af. Een jaar later kreeg de wedstrijd een nieuwe naam: de Grande Traversée (126 km en 5.000 hoogtemeters), met bijna twee keer zoveel deelnemers. In 1993 werd het de Course de la Pleine Lune (129 km en 6.600 hoogtemeters). Minder dan 450 lopers stonden aan de start. In 1994 kreeg de wedstrijd haar definitieve naam: Grand Raid (130 km en 6.900 hoogtemeters). Een journalist doopte de race toen de «Diagonale des Fous», een bijnaam die voor eeuwig zou blijven en de zwaarte van de wedstrijd treffend samenvat.

Een extreem zwaar en technisch parcours

Het terrein van Réunion is bijzonder en heeft niets gemeen met de snelle paden van bijvoorbeeld de UTMB Mont-Blanc. De trails liggen bezaaid met wortels, stenen, kasseien en onregelmatige treden die in aarde of rots zijn uitgehakt. Op dit parcours wordt vaak gezegd dat je bergop sneller gaat dan bergaf. Daar komen de microklimaten nog bij: over slechts 200 meter hoogteverschil kan de verstikkende hitte omslaan in snijdende kou, soms afgewisseld met dichte mist.

Onder zulke wisselende omstandigheden krijgt het lichaam het zwaar te verduren, en niet alleen door het scherpe reliëf. Gelukkig kunnen de deelnemers aan deze hel rekenen op de ongelooflijke, haast onbeschrijfelijke steun van de lokale bevolking. Die heeft van de Grand Raid in de loop der jaren een stuk eilanderfgoed gemaakt. Bij elke bocht in het parcours staan bewoners aan te moedigen, soms alsof ze uit het niets zijn opgedoken.

Zonder stokken, en dat voel je

Wie hier wil winnen, of simpelweg de finish wil halen, moet met een aantal zaken rekening houden. Om te beginnen is er de drukkende, vochtige hitte, die de inspanning beperkt en je tempo naar beneden dwingt. Zodra je de cirques binnenloopt, worden de hellingen steiler en gladder. Ze liggen vaak vol wortels, stenen en andere obstakels die constante oplettendheid vragen, vooral in de afdalingen. Bovendien zijn stokken bij de wedstrijden op Réunion verboden om de paden te beschermen. Dat is een belangrijk element in je voorbereiding.

Ook tempowisselingen trainen kan nuttig zijn, zodat je opnieuw kunt gaan lopen op de stukken waar het terrein dat toelaat. Steil, technisch en lang trainen in de hitte vat de voorbereiding op de Diagonale des Fous goed samen. De GR20 in hartje zomer kan bijvoorbeeld een uitstekende voorbereiding zijn, net als de Pyreneeën, de hellingen van de Beaufortain of de paden van het Caroux-massief, dat Antoine Guillon door en door kent. Hij is een van de grote namen van de Grand Raid, met een overwinning in 2015 en zeven podiumplaatsen.

Van lokale dominantie tot internationale sterren

De erelijst van de Grand Raid spreekt boekdelen. De specifieke wedstrijd was lange tijd het domein van lokale lopers, die vertrouwd waren met het verraderlijke, typische terrein.

Gilles Trousselier (twee overwinningen), Jean Philippe Marie-Louise (vier overwinningen), Patrick Maffre (drie overwinningen), Paul-Cléo Libelle (twee overwinningen), Richeville Esparon (twee overwinningen), Thierry Techer (twee overwinningen), Thierry Chambry en Pascal Parny (twee overwinningen) domineerden als lokale lopers de eerste twintig edities van de Diagonale des Fous, voordat de «profs» van de moderne trail aan het einde van de jaren 2000 het eiland kwamen veroveren.

Julien Chorier (twee overwinningen), Kilian Jornet (twee overwinningen), Benoît Girondel (twee overwinningen) en François d’Haene (vier overwinningen) horen bij die groep. Ludovic Pommeret, Aurélien Dunand-Pallaz, Benat Marmissolle, Mathieu Blanchard en Baptiste Chassagne voegden zich later bij hen op de erelijst.

Bij de vrouwen konden de heldinnen Corinne Favre (drie overwinningen), Karine Herry (twee overwinningen), Nathalie Mauclair (twee overwinningen), Andrea Huser (twee overwinningen), Emilie Lecomte (twee overwinningen), Jocelyne Pauly, Emilie Maroteaux, Manon Bohard, Blandine l’Hirondel en de Amerikaanse Katie Schide en Courtney Dauwalter de ongelooflijke Marcelle Puy nog niet verdringen in de harten van de Réunionnais. De lokale icoon won het evenement vijf keer.

Vijf wedstrijdformats voor elk niveau

De Grand Raid de La Réunion bestaat vandaag uit vijf wedstrijdformats voor verschillende niveaus: van de grote Diagonale voor de experts tot de Mascareignes, met daartussen de estafette Zembrocal Trail en de Métis Trail, die in 2024 aan de kalender werd toegevoegd.

De Grand Raid: 180 km / 10.200 hoogtemeters

Het parcours verandert vrijwel elk jaar, afhankelijk van de plannen van de organisatie of bijvoorbeeld ecologische en verkeerskundige beperkingen. Dit jaar kregen fans van de Diag’ een bijna traumatische wijziging te verwerken: de passage door de cirque van Cilaos verdween vanwege verkeersbeperkingen, onder meer rond de tunnel van Gueule Rouge. Voor vaste deelnemers is dat een ingrijpende verandering. Salazie en Hell-Bourg worden centrale punten in de wedstrijd, die in 2026 de langste editie uit de geschiedenis wordt.

Na de zware klim naar Coteau Kerveguen dalen de lopers niet langer af richting Le Bloc en Cilaos. Via Cap Anglais slaan ze oostwaarts af, om vervolgens de vochtige cirque van Salazie in te duiken.

Daarna klimmen ze opnieuw naar Plaine des Merles en lopen via het Sentier Scout de beroemde, ruige cirque van Mafate binnen. Vervolgens wacht de beruchte klim naar de Montée du Maïdo (2.000 hoogtemeters in 13 km), waarna het vertrouwde slot richting Stade de la Redoute in Saint-Denis volgt. Daar ligt de finish.

Het parcours in detail

Trail de Bourbon: 106 km / 6.200 hoogtemeters

De naam van deze wedstrijd verwijst naar de bewogen geschiedenis van het eiland. In 1642 werd het eiland Île Bourbon genoemd. Het groeide uit tot een land van vermenging en strijd, getekend door de komst van kolonisten en tot slaaf gemaakte mensen uit Madagaskar, India en China.

De Trail de Bourbon start nog altijd in Cilaos en voert meteen over de mythische eerste kilometers, met een directe klim naar de Col du Taïbit. In de cirque van Mafate is het parcours licht gewijzigd: na de afdaling via het Sentier Scout lopen de trailrunners via La Plaque, Ilet à Bourse, Grand Place, La Roche Ancrée en Roche Plate naar de voet van de Maïdo, de verzorgingspost van Ilet Savannah, het Chemin des Anglais en uiteindelijk La Redoute.

La Mascareignes: 74 km / 3.800 hoogtemeters

De wedstrijd start in Hell-Bourg, verlaat de cirque van Salazie via het Sentier Scout en duikt de cirque van Mafate in. Na de oversteek van deze cirque bereiken de trailrunners opnieuw de kust en lopen ze naar de finish in het Stade de la Redoute in Saint-Denis.

Zembrocal Trail: 160 km / 8.460 hoogtemeters

Deze estafette voor vier atleten is een teamoversteek van het eiland in vier etappes (37 km / 35 km / 49 km / 39 km). De wedstrijd start in Saint-Joseph en geeft deelnemers alvast een voorproefje van de Diagonale des Fous. Ook in 2026 verdwijnt de passage door de cirque van Cilaos, waardoor afstand en hoogteverschil door het gewijzigde parcours toenemen.

Métis Trail: 51 km / 2.500 hoogtemeters

Deze wedstrijd werd in 2024 in het leven geroepen om het evenement toegankelijker te maken. Tussen Saint-Paul en Saint-Denis biedt dit format de 700 via loting geselecteerde deelnemers een eerste kennismaking met de Grand Raid en een unieke ervaring in het hart van het spectaculaire eiland Réunion, langs historische en panoramische locaties.

Programma Grand Raid 2026 (lokale tijd)

Donderdag 15 oktober om 17.00 uur

Start Zembrocal Trail (Saint-Joseph)

Donderdag 15 oktober om 22.00 uur

Start Diagonale des Fous (Ravine Blanche, Saint-Pierre)

Vrijdag 16 oktober om 1.00 uur

Start Mascareignes (Hell-Bourg)

Vrijdag 16 oktober om 20.00 uur

Start Trail de Bourbon (Cilaos)

Zaterdag 17 oktober om 6.00 uur

Start Métis Trail (Saint-Paul)

ERELIJST DIAGONALE DES FOUS

Jaar	Winnaar mannen	Winnaar vrouwen
1989	Gilles Trousselier (Frankrijk)	Marie Thérèse Maussion (Frankrijk)
1990	Gilles Trousselier (Frankrijk)	Guylène Calpetard (Frankrijk)
1991	Gilles Trousselier & Patrick Maffre (Frankrijk)	Marie Annick Laudes (Frankrijk)
1992	Jean-Philippe Marie-Louise (Frankrijk)	Mireille Sery & Thérèse Derolez (Frankrijk)
1993	Patrick Maffre (Frankrijk)	Régine Étienne (Frankrijk)
1994–2019	Zie volledige erelijst in de wedstrijdarchieven	Zie volledige erelijst in de wedstrijdarchieven
2020	Afgelast wegens Covid	Afgelast wegens Covid
2021	Ludovic Pommeret & Daniel Jung	Emilie Maroteaux
2022	Benat Marmissolle	Courtney Dauwalter
2023	Aurélien Dunand-Pallaz	Katie Schide
2024	Mathieu Blanchard	Manon Bohard
2025	Baptiste Chassagne	Blandine L’Hirondel