Trail des Templiers: in het hart van de wilde magie van de Causses

Het Festival des Templiers heeft zijn bestaan te danken aan onze Amerikaanse trailneven. Geïnspireerd door hun reportages uit de Verenigde Staten in 1991, waar ze de Western States in Californië en de Leadville 100 in Colorado versloegen, behoorden journaliste Odile Baudrier en fotograaf Gilles Bertrand tot de eerste Fransen die deze nieuwe discipline op de kaart zetten. Ze heette toen nog geen trail, maar zou in de daaropvolgende decennia uitgroeien tot wat we vandaag kennen.

Gilles en Odile organiseerden in 1995, in het hart van het Parc naturel régional des Grands Causses (Aveyron), de eerste editie van een evenement dat in Frankrijk, buiten de Alpen, nog volledig nieuw was: een wedstrijd die volledig over onverharde paden liep, een wilde en authentieke semi-autonome uitdaging. Het was het begin van de opmars van een nieuwe sport die nog geen naam had: trailrunning. En het begin van het succesverhaal van de Trail des Templiers.

© Archives Templiers

De eerste editie van de Templiers vond plaats in Sainte-Eulalie-de-Cournon. Er stond slechts één afstand op het programma, al meteen 80 km, en de snelste van de 500 pioniers kreeg een herderstas. Dat staat ver af van de 69.000 euro aan prijzengeld die de verschillende winnaars van de editie 2026 onder elkaar verdelen. Andere tijden, andere gewoonten.

© Archives Templiers

© Archives Templiers

© Archives Templiers

© Archives Templiers

© Archives Templiers

Twee jaar later verhuisde de wedstrijd naar Nant, een klein dorp met 400 inwoners dat al snel te klein werd voor een evenement dat maar bleef groeien. Toch werden er in de vijftien jaar dat de wedstrijd in Nant plaatsvond prachtige pagina's geschreven in de legende van de Templiers.

In 2010 verhuisde het inmiddels tot Festival des Templiers uitgegroeide evenement opnieuw, dit keer naar Millau. Daar kan het zijn omvangrijke programma zonder problemen kwijt: 16 wedstrijden, van Kids-races tot 100 km, met daartussen de maratrail en korte trails, zodat iedereen aan zijn trekken komt, van beginner tot ultratrailexpert, en van vrouwen tot deelnemers aan aangepast sporten.

© Greg Alric

© Guillaume Larras

© Greg Alric

Het organisatieteam creëert een eigen sfeer en vernieuwt de parcoursen vrijwel elk jaar, waarbij de omliggende Causses volop tot hun recht komen. Van boerderijen op de Causses tot karstlandschappen, van spectaculaire rotsen tot afgelegen dorpen: deelnemers duiken onder in een beschermd, ongerept landschap. De boerderij van Le Cade, het kruis van Paulhe, de Grotte du Hibou, de kloven van de Dourbie en de Puncho d'Agast zijn slechts enkele onvergetelijke en legendarische blikvangers van de verschillende parcoursen.

De wedstrijd staat aan het einde van het seizoen gepland, vaak tegelijk met de Grand Raid de La Réunion. Dat maakt de Templiers ideaal om het trailjaar in stijl af te sluiten, samen met duizenden andere liefhebbers.

De hoofdwedstrijd, de Grand Trail des Templiers, is ongeveer 80 km lang en telt 3.500 hoogtemeters. De wedstrijd maakte het evenement groot. De grootste namen uit het trailverleden en van vandaag hebben deze race op hun palmares staan. Denk aan pionier Patrick Renard, met twee zeges, Gil Besseyre, Vincent Delebarre, eveneens twee keer winnaar, de Nepalees Dawa Sherpa, de Zwitser Christophe Jaquerod, ook goed voor twee overwinningen, en de Française Karine Herry. Zij won de Grand Trail des Templiers negen keer, maar ook de UTMB in 2006 en de Diagonale des fous in 2006 en 2011.

© Yves-Marie Quémener

Een ander onmisbaar gezicht van de wedstrijd is de Fransman Thomas Lorblanchet. Met vier zeges is hij voorlopig recordhouder. Zijn finish in 2011 blijft bij: hij werd tweede achter de Brit Andy Symonds, hand in hand met Thierry Breuil. Die had na de laatste afdaling naar de finish nog tijd gemaakt om de attributen van een Tempelier aan te trekken: zwaard, helm en schild.

Vanaf de jaren 2010, naarmate het deelnemersveld internationaler werd, kwamen buitenlandse sterren de charmes van de Causses ontdekken. Ze leverden er stevige duels met de beste Franse mannen en vrouwen.

© Cyrille Quintard

© Cyrille Quintard

© Cyrille Quintard

© Cyrille Quintard

© Cyrille Quintard

Benoît Cori, Sébastien Spehler, tous deux deux fois vainqueurs, et Maud Gobert ont ensuite passé la couronne de lauriers à l'Espagnole Núria Picas, trois fois victorieuse, aux Néo-Zélandaises Ruth Croft et Caitlin Fielder, au Britannique Jonathan Albon, deux fois vainqueur, à la star américaine Jim Walmsley en 2022, ainsi qu'à Thomas Cardin, Pierre Livache, Julie Roux et Camille Bruyas.

Malgré les approches de grandes sociétés d'événementiel sportif, l'épreuve est restée farouchement indépendante. Aujourd'hui encore, les Templiers restent une affaire de famille. Anaïs et Kevin, les enfants d'Odile Baudrier et Gilles Bertrand, sont présents depuis leur plus jeune âge. Kevin est codirecteur et responsable des partenariats et du développement.

© Cyrille Quintard

• De Grand Trail des Templiers - 80 km / 3.500 hm

De start in Millau is uniek en geladen met emotie, in het pikkedonker dat alleen door rookfakkels wordt verlicht. Het peloton van 2.500 lopers rekt zich kilometer na kilometer uit, vooral tijdens de zware klim van Carbassas. Die is breed maar bijzonder steil en brengt het veld naar de top van de Causse Noir.

Daarna gaat het over fraaie boswegen via Betpaumes, Le Sonnac en La Tour. Vervolgens daalt het parcours hoog boven de Tarn-vallei af richting Peyreleau, met de eerste singletrack en de eerste bevoorrading, onder applaus van duizenden toeschouwers.

© Guillaume Salem

De tweede grote hindernis volgt langs de Jonte, op weg naar de kluizenarij van Saint-Michel, de kapel van Saint-Jean-des-Balmes en het dorp Saint-André-de-Vézines op de Causses.

Daarna gaat het zuidwaarts richting Montméjean, de kliffen van Rajol en Roquesaltes met zijn iconische boog, voor de klim naar de Larzac: eeuwenoude buxussen, singletracks boven de afgrond en luchtige passages boven de richels van Le Pompidou.

De lopers trekken vervolgens door de vallei van de Dourbie, langs de kliffen van La Clapade. Ze dalen via de Roubelier af naar Massebiau en zetten dan koers naar het slot op de Causse Noir.

Na de technische afdaling van de CAF volgt de klim naar de rotskam van de Pouncho d'Agast via de Faux Monnayeur en de Grotte du Hibou. Ten slotte wacht in Millau de boog van geluk en verlossing.

• De Endurance Trail - 100 km / 4.000 hm

Drie Causses staan op het programma: de Causse Noir, de Causse Méjean en de Larzac. Daarnaast doorkruist het parcours drie valleien, die van de Dourbie, de Jonte en de Tarn, plus talrijke middeleeuwse dorpen op de Causses: Peyreleau, Le Rozier, Le Truel, Saint-André-de-Vézines, Montméjean, La Roque-Sainte-Marguerite, Pierrefiche en Mas de Bru.

Het is een bijzonder gevarieerd parcours, waarop de singletracks je het gevoel geven dat je verdwaalt in een beschermd landschap.

De wedstrijd begint met een lange oversteek van de Causse Noir. Twintig kilometer om 'op te warmen' en het peloton zonder noemenswaardige vertraging netjes uit elkaar te trekken.

Daarna loopt het parcours door het majestueuze landschap van de kloven van de Tarn en via de Balcon du Vertige, om vervolgens af te dalen naar het gehucht Le Truel in de vallei van de Jonte. Van daaruit volgt een nieuw deel via La Planque, de klim naar Espaliès en de afdaling naar de kluizenarij van Saint-Michel.

© Cyrille Quintard

Daar sluit het parcours aan op dat van de Intégrale. Via de linkeroever gaat het naar de top van de kliffen boven de vallei van de Jonte, over een technisch pad waar de snelheid laag ligt, ook al is het hoogteverschil beperkt. Bij de beroemde prehistorische paddenstoel gaat het richting de historische kapel van Saint-Jean-des-Balmes en het gastvrije dorp Saint-André-de-Vézines, waar de vierde bevoorrading wacht.

Daarna wordt Montméjean snel bereikt, volgt de klim naar Roquesaltes en de technische afdaling van La Roque-Sainte-Marguerite via het ravijn van Riou Sec. Vervolgens gaat het via de richels van de Larzac naar Millau. Zelfs 's nachts is het een adembenemende finale, hoog boven de vallei van de Dourbie. Die vallei moet eerst worden afgedaald en daarna bij Massebiau weer beklommen richting Le Cade. Ten slotte volgt de inmiddels legendarische afdaling langs de Grotte du Hibou.

• Marathon des Causses - 33 km / 1.550 hm

Een evenwichtig maar soms wild en technisch parcours dat de deur naar het trailrunnen wijd openzet en doet dromen van grote avonturen. De Causse Noir kent geen geheimen meer voor wie aan deze marathon begint. Het parcours loopt boven de hoge kliffen die over de valleien uitkijken, door uitgestrekte naaldbossen en langs talloze ravijnen die het plateau doorsnijden. Brede paden vormen vervolgens de verbinding naar de mooiste technische trails boven de Tarn-vallei, richting de Roc Pointu en de fraaie afdaling naar La Cresse.

© Cyrille Quintard

Vanaf daar klimt het parcours via het ravijn van La Cresse terug naar het plateau. Mooie passages in de Canoles leiden naar de boswegen richting Lauglanou, waarna het parcours de richels van de Dourbie opzoekt. Eerst volgt de afdaling naar Massebiau, daarna de technische klim via de Rocher Troué. Onvergetelijk. De paden zijn zanderig en rotsachtig, maar zitten vol valkuilen en technisch werk. De Causse is hier de baas; de trailer moet hem temmen. De finale loopt over luchtige richels, zonder gevaar, met het viaduct van Millau op de achtergrond.

• L'Intégrale des Causses - 60 km / 2.600 hm

De start ligt midden in het prachtige dorp Peyreleau, bij de Templiers bekend als de eerste bevoorradingspost van de Grand Trail, waar het op de wedstrijddag bruist. De wedstrijd begint met een korte lus boven het dorp om het peloton uit te rekken, waarna de lopers rustig het mooie pad langs de Jonte kunnen nemen. Gebruik die twee kilometer in de valleibodem om de gigantische vormen van de kliffen van de Causse Méjean te bewonderen, die in de schemering langzaam zichtbaar worden.

Daarna volgt de bekende klim naar de kluizenarij van Saint-Michel en de Causse Noir, gevolgd door het al even beroemde sentier des corniches. Zodra de dag aanbreekt, biedt het uitzonderlijke panorama's over de vallei van de Jonte. Ter hoogte van de prehistorische paddenstoel gaat het via de kapel van Saint-Jean-des-Balmes en fraaie boswegen naar Saint-André-de-Vézines, waar weer ruimte is voor een lekkere pas.

© Cyrille Quintard

Daarna volgt het klassieke Intégrale-parcours via La Roujarie, Saint-André, Montméjean, Roquesaltes en La Roque, allemaal vaste waarden voordat de Larzac wordt aangesneden. De finale blijft ongewijzigd: een volledige afdaling naar Massebiau via het ravijn van de Roubelier, de klim naar Le Cade en uiteraard het hoogste punt van de wedstrijd, de Pouncho d'Agast. Daarna gaat het voluit naar de finish, met natuurlijk een passage door de Grotte du Hibou.

• La Rock'Voizine - 50,5 km / 1.834 hm

De nieuwkomer op het programma van de editie 2026. In de geest van de Intégrale des Causses en de Marathon du Larzac is dit de derde oversteek binnen het festival. Het gaat om een volledige oversteek van de Causse Noir, met start in Saint-André-de-Vézines, dat de Templiers al zestien jaar met typisch Caussenard vakmanschap ontvangt. Drie bijzondere locaties staan op het programma van deze relatief toegankelijke Rock'Voizine, met een aanvaardbaar hoogteverschil en een iets milder profiel dan de andere afstanden van de Templiers:

- Montméjean, de kliffen van Rajol en Roquesaltes

- De kliffen van Caoussou

- De kliffen van Boffi en de beroemde Boîte aux Lettres.

© Cyrille Quintard

Kortom: de Causse Noir in zijn puurste vorm, met technisch terrein afgewisseld door overgangszones over boswegen die de locaties Montplo, Le Maubert, Longuiers, Le Monna en Lauglanou verbinden. De laatste afdaling is die van Carbassas.

• Marathon du Larzac - 35 km / 1.450 hm

De Marathon du Larzac start in het gehucht La Salvage, een oase van rust aan de voet van dit gebied op de Causses en de oude Tempelierskerk. Eerst volgt een korte lus rond het domein, waarna de wedstrijd richting Pierrefiche trekt. Het parcours keert terug naar La Salvage, waar een bevoorrading is ingericht. Vervolgens duikt het een prachtige afdaling in het ravijn van Laumet in, om daarna te klimmen naar de richels van La Clapade.

© Cyrille Quintard

Bij het ravijn van Font Longue daalt het parcours af naar het pad langs de Dourbie, 1,5 km lang, om vervolgens via een oude gemeentelijke weg opnieuw naar de Larzac te klimmen via Grand Camp, goed voor 350 hoogtemeters. Bij de boerderij van Mas de Bru wacht de afdaling naar Massebiau door het ravijn van de Roubelier.

De finale blijft dezelfde: een directe, stevige klim naar de Causse Noir richting de boerderij van Le Cade, 480 hoogtemeters hoger, met de traditionele bevoorrading in de prachtige schaapskooi. Daarna gaat het richting de Pouncho, zijn richel en oriëntatietafel. Een korte blik op het uitzicht en het is al tijd voor de beroemde afdaling naar Millau, met een passage door de Grotte du Hibou.

• La Boffi Fifty - 46,5 km / 2.005 hm

Een tussenafstand om jezelf te testen voordat je de Intégrale of de Templiers overweegt. Let op: de finale is bijzonder technisch en ruig, de gemiddelde snelheid ligt laag en een goede fysieke basis is vereist. De wedstrijd opent het programma op zaterdag en volgt eerst het eenvoudige, goed lopende parcours van de Marathon des Causses. Daarna wordt het verlengd met een zeer technische en wilde lus door het landschap van de majestueuze kliffen van de Boffi.

Na twee kilometer over de weg naar het gehucht Carbassas moet je stevig klimmen om de top van de Causse Noir te bereiken. Daarna volgt een mooie oversteek van de Causses naar het noorden, richting de punt van de Roc Pointu en de technische afdaling naar het dorp La Cresse.

Vervolgens klimt het parcours door een diep ingesneden vallei, met bovenaan passages door smalle, rotsachtige canoles. Eenmaal terug op het plateau wachten fraaie, soms zanderige boswegen op wie de pas wil verlengen. Hier kan je lopen, is het makkelijk, heb je tijd om te genieten en de omgeving in je op te nemen.

© Guillaume Salem

© Cyrille Quintard

© Greg Alric

© Cyrille Quintard

Na Lauglanou gaan de lopers richting Longuiers en vervolgens naar de hoge kliffen van de Boffi, boven de Gorges de la Dourbie. Dit is terrein op grote hoogte, met typische trails van de Grands Causses. Hier verandert de wereld. Het wordt extreem technisch, stenig en wild. Je loopt voortdurend onder de kliffen. Zeker voetenwerk vereist.

Hier loopt het slecht en weinig. Vooruitgang maak je nauwelijks. Maar wat een decor, wat een speelterrein. Een parcours voor trailers die zich volledig willen uitleven op technisch terrein. Na de afdaling door het ravijn van Le Monna gaat het opnieuw omhoog naar de boerderij van Le Cade voor een bevoorrading. Daarna volgt de klassieke finale, in het majestueuze landschap van de Pouncho d'Agast en zijn enorme rotsachtige kraag.