Γιατί ο υποχρεωτικός εξοπλισμός είναι απαραίτητος στο UTMB του Chamonix;

Μια σκηνή που εκτυλίχθηκε πρόσφατα σε τελεφερίκ με προορισμό την εκκίνηση ενός ορεινού αγώνα, στα 2.800 μ. υψόμετρο: μια αθλήτρια από την περιοχή του Παρισιού, χωρίς αυτό να αποτελεί μομφή, παθαίνει κρίση πανικού καθώς βλέπει τις απότομες πλαγιές και το τραχύ ανάγλυφο να αποκαλύπτονται κάτω από τα πόδια της όσο η καμπίνα ανεβαίνει. Μπροστά της ξεδιπλώνεται η διαδρομή που πρέπει να καλύψει, για περισσότερα από 70 χλμ. και 3.300 μ. θετικής υψομετρικής, σε υψόμετρο που ξεπερνά τα 2.500 μ. Η δύστυχη αθλήτρια δεν είχε συνειδητοποιήσει ούτε ότι, ενώ στην κοιλάδα μπορεί να έχει λιακάδα και ζέστη, το ίδιο φως ψηλά στο βουνό δεν αρκεί για να κρατήσει τη θερμοκρασία σε υψηλά επίπεδα, ενώ ο άνεμος, συχνός σε αυτά τα υψόμετρα, μπορεί να ρίξει την αισθητή θερμοκρασία αρκετούς βαθμούς…

Ένα μικρό δείγμα μιας συμπεριφοράς που μοιάζει ενίοτε σουρεαλιστική μέσα στο πλήθος, από αρχάριους οι οποίοι δεν έχουν πάντα επίγνωση της πραγματικότητας του τερέν και των συνθηκών στο βουνό.

Οι «άντρες» και οι «γυναίκες» του βουνού, όπως και όσοι έχουν εμπειρία και γνώση αυτού του ιδιαίτερου περιβάλλοντος, γνωρίζουν ότι ακόμη και οι πιο έμπειροι μπορεί να παγιδευτούν σε έναν άστατο και διαρκώς μεταβαλλόμενο καιρό. Γνωρίζουν επίσης ότι πρέπει πάντα να έχουν μαζί τους τον απαραίτητο εξοπλισμό για να αντιδράσουν στις απότομες αλλαγές. Από εκεί προκύπτει και η σημασία του υποχρεωτικού εξοπλισμού που επιβάλλει η διοργάνωση.

Όταν ξεκινάτε για δεκάδες ώρες στο βουνό, όπως συμβαίνει στο UTMB Mont Blanc, και πρόκειται να περάσετε μία ή δύο νύχτες εκεί, χρειάζονται οι σωστές προφυλάξεις ώστε να προστατεύσετε τον εαυτό σας και να κινηθείτε με ασφάλεια, χωρίς φόβο.

Κι όμως, ο υποχρεωτικός εξοπλισμός της διοργάνωσης συχνά αντιμετωπίζεται ως τροχοπέδη για την επίδοση. Ακούγεται επίσης συχνά ότι οι Elite δεν αντιμετωπίζονται με τα ίδια μέτρα και σταθμά. Αυτό είναι προφανώς λάθος. Απλώς εκείνοι ξέρουν να διαβάζουν πίσω από τις γραμμές του κανονισμού και να τον ερμηνεύουν χωρίς να τον παρακάμπτουν, βελτιστοποιώντας τη λίστα του υποχρεωτικού εξοπλισμού ώστε να κουβαλούν μερικά γραμμάρια λιγότερα. Το περιστατικό με τον Kilian Jornet στο UTMB του 2008 ήταν χαρακτηριστικό. Προερχόμενος από το ski-alpinisme, όπου κάθε περιττό γραμμάριο μετράει, ο Καταλανός πρωταθλητής είχε τότε κατηγορηθεί ότι έκλεψε, μετά την αναπάντεχη νίκη του στο UTMB. Μετά από αρκετούς ελέγχους στη διάρκεια του αγώνα και στον τερματισμό, η νίκη του επικυρώθηκε τελικά. Ο Kilian Jornet είχε πράγματι μαζί του όλο τον υποχρεωτικό εξοπλισμό, απλώς τον είχε «βελτιστοποιήσει» ώστε να τον επιβαρύνει όσο το δυνατόν λιγότερο στην κίνησή του.

Αυτή η εμμονή των Elite με τον μινιμαλισμό αποτελεί ένα από τα marginal gains που συμβάλλουν σε μια κορυφαία επίδοση, στο βάθρο ή στη νίκη.

Για τη μεγάλη πλειονότητα των δρομέων, όμως, μερικά επιπλέον γραμμάρια δεν θα αλλάξουν σχεδόν τίποτα στην τελική επίδοση. Δεν υπάρχει λοιπόν λόγος να αντιγράψετε τους Elite σε αυτό το σημείο, πολύ απλά επειδή δεν διαθέτετε τις δικές τους ικανότητες και τεχνική. Και, κατά πάσα πιθανότητα, θα περάσετε πολύ περισσότερο χρόνο από εκείνους στο βουνό.

Τον Αύγουστο στον ορεινό όγκο του Mont-Blanc μπορεί να κάνει πολλή ζέστη, με τη θερμοκρασία να ξεπερνά τους 30°C, αλλά και πολύ κρύο, με αισθητή θερμοκρασία έως και -10°C πάνω από τα 2.000 μ. Μπορεί επίσης να βρέχει, να ρίχνει χαλάζι ή ακόμη και χιόνι. Η ιστορία του UTMB Mont Blanc έχει σημαδευτεί από τέτοια ακραία καιρικά επεισόδια, τα οποία έχουν επιβάλει προσαρμογές της τελευταίας στιγμής.

Η διοργάνωση του 2010 διακόπηκε λίγες ώρες μετά την εκκίνηση για λόγους ασφαλείας που σχετίζονταν με τον καιρό. Οι διοργανωτές δεν θέλησαν να αφήσουν τους δρομείς να συνεχίσουν στα βουνά, καθώς οι συνθήκες επιδεινώνονταν. Την επόμενη ημέρα πρότειναν έναν αγώνα αντικατάστασης, σε μικρότερη απόσταση 88 χλμ.

Το 2011, μπροστά στις καταιγίδες και τις χιονοπτώσεις στα ψηλότερα περάσματα, η διαδρομή τροποποιήθηκε και αποφασίστηκαν σημαντικές αλλαγές: πρώτα, η εκκίνηση καθυστέρησε κατά 5 ώρες, ώστε να περάσει η καταιγίδα. Στη συνέχεια, η διαδρομή στην Ελβετία άλλαξε και έφτανε μέχρι το Martigny, αντί να περάσει από την ανάβαση της Bovine, όπου οι συνθήκες ασφαλείας δεν ήταν πλέον επαρκείς. Τέλος, οι διοργανωτές κατεύθυναν τους δρομείς απευθείας προς τη La Flégère, χωρίς να περάσουν από το col de la Tête aux Vents, που ήταν υπερβολικά εκτεθειμένο.

© Franck Oddoux/UTMB Group

© Franck Oddoux/UTMB Group

Δεν είναι επίσης σπάνιο η ανάβαση στο Grand Col Ferret ένα από τα ψηλότερα σημεία της διαδρομής να γίνεται μέσα σε χιονόνερο, χιονόπτωση ή βροχή. Κι αυτό ενώ λίγες ώρες νωρίτερα περιμένατε υπομονετικά την εκκίνηση στην Place du Triangle de l’Amitié, κάτω από αφόρητη ζέστη.

Ο εξοπλισμός που έχετε μαζί σας πρέπει να σας επιτρέπει να αντιμετωπίσετε κάθε είδους συνθήκες και να περάσετε μία ή δύο νύχτες στη διαδρομή, ανάλογα με την ταχύτητα προόδου σας. Σε περίπτωση συμβάντος, πρέπει επίσης να σας επιτρέπει να περιμένετε τις υπηρεσίες διάσωσης με επαρκή ασφάλεια, χάρη για παράδειγμα στην απαραίτητη θερμική κουβέρτα.

Η λίστα του υποχρεωτικού εξοπλισμού μπορεί να τροποποιηθεί και πριν από την εκκίνηση, ανάλογα με τις διαθέσιμες μετεωρολογικές προβλέψεις. Έτσι μπορεί να ενεργοποιηθεί ένα kit «πολικού ψύχους» ή ένα «kit καύσωνα». Οι συμμετέχοντες ενημερώνονται με SMS για την αλλαγή, αρκετές ώρες πριν από την εκκίνηση. Γι’ αυτό πρέπει να έχετε προβλέψει όλο τον εξοπλισμό, ακόμη κι αν κάποια κομμάτια τελικά μείνουν «στον χώρο φύλαξης» και δεν χρησιμοποιηθούν…

© UTMB Group

Στη διαδρομή μπορεί να πραγματοποιηθούν αρκετοί έλεγχοι σακιδίου, πέρα από τον έλεγχο πριν από την εκκίνηση. Αν λείπει κάποιο στοιχείο του υποχρεωτικού εξοπλισμού, επιβάλλεται ποινή χρόνου. Ο εξοπλισμός που απαιτεί η διοργάνωση είναι το ελάχιστο απαραίτητο για την επιβίωση, και κάθε δρομέας οφείλει να τον προσαρμόζει στις δικές του δυνατότητες.

Η ικανότητα προσαρμογής, σε αυτό το αβέβαιο και διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον του ορεινού ultra trail, θα αποτελέσει επομένως καθοριστικό στοιχείο της επίδοσής σας.