De onweerstaanbare lokroep van de ultra: het pleidooi voor geleidelijkheid en maat

Het is een duidelijke trend. In welke sport dan ook draait het tegenwoordig om «altijd meer». Altijd langer, altijd zwaarder. De ultra is de norm geworden in een wereld waarin «uitdaging», «jezelf overstijgen» en «presteren» het leven van sporters bepalen. Ook in het trailrunnen zijn ultra-afstanden steeds gewoner en toegankelijker geworden. Toch zijn extreem lange afstanden allerminst onschuldig voor het lichaam en de gezondheid.

Trailrunning, een veeleisende discipline

Bij hardlopen in het algemeen moet je jezelf de tijd geven om stap voor stap vooruitgang te boeken en tegelijk je lichaam te sparen. In het trailrunnen is het des te belangrijker om dat advies op te volgen. Waarom? Omdat er meer factoren zijn die je prestaties bepalen en omdat lange, terugkerende wedstrijden een grote impact hebben op je lichaam. Trailrunning vindt bovendien plaats op oneffen terrein, wat een zware belasting vormt voor spieren en pezen. Je hebt techniek, mentale weerbaarheid, beheersing van je materiaal, wedstrijdstrategie en kennis van voeding nodig. Al die factoren leren beheersen kost tijd, want je moet ze leren en jezelf goed leren kennen.

De trainingsbelasting geleidelijk verhogen

Ongeacht het niveau van de loper zijn de trainingsprincipes hetzelfde. Alleen de belasting, de inhoud ervan en de hersteltijd verschillen. In grote lijnen komt het erop neer dat je het lichaam voortdurend prikkelt, zodat het reageert en zich aanpast en uiteindelijk sterker wordt... zonder blessures natuurlijk!

Geleidelijk opbouwen

Geleidelijkheid wordt maar al te vaak verwaarloosd of zelfs volledig genegeerd, terwijl het een basisprincipe van trailrunning is. Ongeduld mag nooit leidend zijn bij je training of bij het bepalen van een doel. Beginnen met trailrunning en binnen een jaar een ultra willen lopen is simpelweg onverantwoord. De trainingsbelasting, in volume, intensiteit en specificiteit, moet geleidelijk toenemen van de ene trainingscyclus naar de andere en van het ene seizoen naar het volgende.

Concreet betekent dit dat je het aantal trainingen per week en/of het volume van elke training verhoogt. Van jaar tot jaar wordt vaak aangeraden om niet meer dan 15% extra belasting toe te voegen. Begin dus met korte of zelfs zeer korte trails, en zeker niet met een ultra. Een ultra komt pas na enkele jaren ervaring in beeld, wanneer je lichaam zich volledig heeft aangepast aan de eisen van langdurige inspanningen in de bergen.

Denk in meerdere seizoenen

Ook als je staat te popelen om te lopen, moet je over meerdere jaren denken. Zo geef je jezelf de tijd om vooruitgang te boeken en je doelen te bereiken. Om je volledige potentieel te benutten, met andere woorden om beter te presteren, zijn twee à drie doelen per seizoen ruim voldoende. Maat houden zorgt ervoor dat je seizoen na seizoen kunt blijven lopen, met behoud van plezier en gezondheid. Door de trainingsbelasting elk seizoen beetje bij beetje te verhogen, blijf je blessures voor en bouw je aan een coherent, gezond en realistisch plan. Met een meerjarenstrategie vergroot je de kans op succes in een ultra.

Fouten om te vermijden

1. Bezwijken voor de lokroep van sociale media

De populariteit van ultra's valt te verklaren door een combinatie van factoren. De zoektocht naar prestaties en zelfoverwinning, het verlangen naar avontuur, al is dat door de uitgebreide veiligheidsmaatregelen van organisatoren wel enigszins gereguleerd, de behoefte om bij een gemeenschap te horen, sociale erkenning en de overwaardering van bovenmenselijke uitdagingen... Ook sociale media en sportapps spelen een rol. Het feit dat een influencer elke maand een ultra loopt, betekent niet dat jij dat moet nadoen. En als je buurman 150 kilometer per week loopt, hoef jij daar niet overheen te gaan. Blijf bij jezelf, bij wat je echt wilt, bij de balans in je leven en bij realistische doelen. Dat is de basis.

2. Er blindelings voor gaan

Trailrunning is snel verslavend en kan je ertoe aanzetten steeds meer te lopen en je er onbeperkt in vast te bijten. Toch is het belangrijk om verstandig te trainen om blessures te voorkomen. Een sportarts raadplegen, stoppen zodra er pijn optreedt en aan crosstraining doen, dus meerdere sporten beoefenen, zijn allemaal adviezen waarmee je gezond en langdurig kunt blijven lopen.

Misschien wel het slechtste idee is om je zonder nadenken voor een ultra in te schrijven en geen rekening te houden met de gevolgen. Denk aan het trainingsvolume, de impact op je gezins- en sociale leven, de combinatie van zo'n doel met je werk en de mentale belasting... Een ultra is geen klein loopje: het is een enorme berg die je moet beklimmen.

3. Je richten op «uitlopen» in plaats van op het plezier

Veel te veel trailrunners willen vooral finisher worden, in plaats van hun wedstrijd echt te beleven en ervan te genieten. Het gaat tenslotte om de weg ernaartoe, niet om de bestemming. Een ultra voorbereiden en vervolgens lopen moet geluk en plezier opleveren, los van het uiteindelijke resultaat. Wie het plezier in de sport opoffert aan de finish, mist de essentie van sport en vergroot het risico op ongeduld, te snel stappen zetten... en blessures.