ASICS SaintéLyon, τα μυστικά μακροζωίας της γηραιότερης ultra διοργάνωσης

Το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Νοεμβρίου έχει γίνει πια ραντεβού που δεν χάνεται για όσους αγαπούν την αντοχή με την ευρεία έννοια. Αρχάριοι ή έμπειροι, από τον δρόμο ή από το βουνό, αλλά και από το τριάθλο ή το adventure raid, όλος ο αθλητικός κόσμος συγκλίνει αυτές τις μέρες στη SaintéLyon, που την αποκαλούν και Γηραιά Κυρία του Ultra.

Με το εκρηκτικό της μείγμα από δρόμο, μονοπάτια, κρύο, νύχτα, βροχή, λάσπη και άλλες απολαύσεις, η SaintéLyon έχει μια μυρωδιά περιπέτειας που τραβά πολύ πέρα από τα όρια του running. Αυτή η δύναμη έλξης την έχει καθιερώσει ως τον «μεγαλύτερο αγώνα φύσης της Γαλλίας» σε αριθμό συμμετεχόντων.

© Peignée Verticale / D. Rosso

© Infinity Nine Media / Lilian Menetrier

© Peignée Verticale / A. Mesnage

Η αρχή; Ένας αγώνας βάδην, χωρίς χρονομέτρηση, που τον επινόησαν… ποδηλάτες

Η ιστορία αυτού του πεζοπορικού raid, που διεξάγεται τη νύχτα, στις αρχές του χειμώνα, και αρχικά κάλυπτε γύρω στα εξήντα χιλιόμετρα, συμπορεύεται με την ιστορία του σύγχρονου τρεξίματος. Πολύς δρόμος έχει διανυθεί από την εποχή που οι διοργανωτές του ποδηλατικού συλλόγου CT Lyon άνοιγαν δρόμο, κάποτε και με σκι (οι χειμώνες ήταν πιο βαρείς τότε…), μέσα σε χιόνι και βάτα, μαζί με μια χούφτα γενναίους πεζοπόρους, κάπου πάνω από το Sainte-Catherine. Δεν ήταν δηλαδή δρομείς που γέννησαν τον αγώνα, αλλά ποδηλάτες που ήθελαν να κρατούν τη φόρμα τους το χειμώνα.

Το 1951, οι «Cyclotouristes Stéphanois» και το «Cyclotourisme Lyonnais» δημιούργησαν λοιπόν μια χειμερινή πεζοπορία 60 χλμ., σε δύο μέρες, με εναλλαγή εκκίνησης ανάμεσα στο Saint-Étienne και τη Λυών, μέσω του GR7. Οι πρώτοι συμμετέχοντες έπρεπε να βγάλουν τα 64 χιλιόμετρα αυτού του νυχτερινού raid.

Την εποχή εκείνη είναι ελάχιστοι όσοι δοκιμάζουν την περιπέτεια, με ορειβατικά παπούτσια και σακίδια στην πλάτη. Το raid γίνεται σε δύο μέρες, με διανυκτέρευση σε πανδοχείο στο Sainte-Catherine. Βασικός στόχος είναι να κρατήσουν τη φόρμα τους οι ποδηλάτες τον χειμώνα.

Απαγορευμένο το τρέξιμο στις πρώτες διοργανώσεις

Ο αγώνας εξελίσσεται σιγά σιγά και παίρνει σχήμα από χρονιά σε χρονιά. Η αυξανόμενη συμμετοχή οδηγεί στη χρονομέτρηση του raid σε μία μόνο νύχτα, και έτσι γίνεται αγώνας βάδην (το τρέξιμο απαγορευόταν, με ποινή αποκλεισμού) σε διαδρομή 63,2 χλμ. Κανείς δεν φαντάζεται τότε ότι μπορείς να ενώσεις τις δύο μεγάλες μητροπόλεις της περιοχής τρέχοντας, χωρίς στάση. Μέσα σε λίγα χρόνια οι χρόνοι πέφτουν από τις 9 ώρες στις 7 ώρες 30, νούμερο συμβολικό, αφού τόσο χρόνο έκαναν οι άμαξες για να ενώσουν τη Λυών με το Saint-Étienne τον προηγούμενο αιώνα.

Από το βάδισμα στο τρέξιμο

Οι ενίοτε ακραίες συνθήκες και η νύχτα τον κάνουν αγώνα απαιτητικό. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, η άνοδος του τρεξίματος εκτός σταδίου και των αγώνων ελεύθερου στυλ, που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα παπούτσια με καλύτερη απόσβεση και στη διάδοση των σύγχρονων μεθόδων προπόνησης, σημαίνει το τέλος του βαδίσματος.

Το 1977 επιτρέπεται στους αγωνιζόμενους να τρέξουν. Η SaintéLyon σημειώνει το πρώτο ρεκόρ συμμετοχής, με πάνω από 4.000 αγωνιζόμενους (βαδιστές και δρομείς). Είναι όμως και η διοργάνωση με το μεγαλύτερο ρεκόρ εγκαταλείψεων: μόλις το 40% των συμμετεχόντων περνά τη γραμμή του τερματισμού.

© Peignée Verticale / D. Rosso

© Peignée Verticale / A. Mesnage

© Peignée Verticale / M. Daviet

Όταν περνά η μόδα και σβήνουν οι αυταπάτες, η SaintéLyon καταχωρείται για ένα διάστημα στους πολύ δύσκολους αγώνες. Η προσέλευση πέφτει και η διοργάνωση γίνεται υπόθεση ειδικών. Ο Michel Delore είναι ένας από αυτούς. Αθλητής, δημοσιογράφος και συγγραφέας, κερδίζει τον αγώνα οκτώ φορές ανάμεσα στο 1970 και το 1980, πρώτα βαδίζοντας και μετά τρέχοντας, και σημειώνει το πρώτο ρεκόρ της διαδρομής τρέχοντας, με 5:20. Δρομείς όπως ο Gérard Petit (4:44) ή ο Maurice Mondon (4:31) θα γκρεμίσουν διαδοχικά αυτό το σημείο αναφοράς. Ο Gérard Petit, μάλιστα, κρατά ακόμη το ρεκόρ στη φορά Λυών/Saint-Étienne, με 4:47.

© Extra Sport

© Extra Sport

Η δεκαετία του 1990 και του 2000 φέρνουν στροφή στη δημοφιλία του αγώνα

Η διοργάνωση του 1990 θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη και συμβολίζει μια μετάβαση. Τα μεσάνυχτα αρχίζει να χιονίζει στην εκκίνηση, στη Λυών, και το χιόνι φτάνει γρήγορα τα 70 εκ. στο Col de la Gachet. Αδύνατο υπό τέτοιες συνθήκες να εξασφαλιστούν τα συνεργεία διάσωσης και η μεταφορά των ανεφοδιασμών. Οι διοργανωτές αποφασίζουν να σταματήσουν τον αγώνα στο Sainte-Catherine, όμως 80 αγωνιζόμενοι συνεχίζουν παρ' όλα αυτά και περνούν ως ήρωες τη γραμμή του τερματισμού στο Saint-Étienne.

Το 1991, οι διοργανωτές δημιουργούν τις φόρμουλες σκυταλοδρομίας, που θα γίνουν πολύ δημοφιλείς και θα δώσουν στον καθένα τη δυνατότητα, σε πιο σύντομα τμήματα από τη σόλο διαδρομή, να πάρει μια ιδέα από τις ιδιαιτερότητες και τις δυσκολίες του αγώνα.

© Infinity Nine Media/ Sébastien Clavel

Ο αγώνας εκσυγχρονίζεται και διεξάγεται πλέον πάντα ανάμεσα στο Saint-Étienne και τη Λυών, με εκκίνηση τα μεσάνυχτα και μέγιστο χρονικό όριο 15 ώρες. Η λαϊκή επιτυχία δεν διαψεύδεται με τα χρόνια και την έκρηξη του τρεξίματος εκτός σταδίου και του trail. Η είσοδος της εταιρείας event Extra Sport στη διοργάνωση στις αρχές της δεκαετίας του 2000 θα βγάλει οριστικά τη SaintéLyon στο προσκήνιο του γαλλικού αθλητισμού.

Πολλαπλασιασμός των διαδρομών, για να ζήσει ο καθένας ένα κομμάτι της περιπέτειας

Το 2009, ξεπερνιέται για πρώτη φορά το όριο των 10.000 δρομέων. Η απόσταση μεγαλώνει, περνά τα 60 χλμ., μετά τα 70, και πλησιάζει πια τα 80, με 2.400 μ. D+.

Το 2010 και το 2013, εμφανίζονται δύο νέες, πιο προσιτές διαδρομές: η SaintExpress (45 χλμ. και 1.100 μ. D+) και η SainteSprint (25 χλμ.).

Το 2016, εμφανίζεται η Saintétic ως αγώνας μύησης, με 12 χλμ. και 275 μ. D+.

Το 2019, η SaintéLyon πηγαίνει αντίθετα λίγο πιο μακριά με την Ultra εκδοχή της, με τη θέσπιση της LyonSaintéLyon, μιας διαδρομής πήγαινε-έλα 160 χλμ., με χρονομέτρηση μόνο στο τμήμα της επιστροφής από το Saint-Étienne προς τη Λυών.

Το 2026, γεννιέται η SaintéVia, με εκκίνηση από το Mornant, 36 χλμ. και 670 μ. D+, στα ίχνη του ρωμαϊκού υδραγωγείου του Gier και των 2.000 χρόνων ιστορίας του.

Πρωταγωνιστές από τον δρόμο και το trail

Η SaintéLyon, με το μικτό προφίλ της ανάμεσα σε δρόμο και trail, προσελκύει κάθε είδους δρομέα· όσους θέλουν να αφήσουν την άσφαλτο για να λερώσουν τα πόδια τους στα μονοπάτια και να γευτούν μια «περιπέτεια», και αντίστροφα, τους φίλους των ορεινών trail που θέλουν να αντιμετωπίσουν τους «δρομείς του δρόμου» και να δουλέψουν την ταχύτητά τους σε τρέξιμο χωρίς μεγάλες δυσκολίες.

Σε αυτό το μάλλον επίπεδο προφίλ, οι «δρομείς του δρόμου» έχουν σίγουρα πλεονέκτημα έναντι των «ορεινών», όμως όταν οι συνθήκες σκληραίνουν, με άνεμο, ομίχλη, κρύο, χιόνι, λάσπη ή πάγο, οι «ορεινοί» μπορεί να τα καταφέρνουν καλύτερα.

Έχω δει πολλούς trailers να έρχονται εδώ νομίζοντας ότι θα πάνε περίπατο, και στο τέλος να βρίσκουν τη SaintéLyon εξαιρετικά σκληρή, γιατί στην πραγματικότητα είσαι συνεχώς στην πίεση σε αυτή τη διαδρομή, και τρέχεις σχεδόν σε όλο το μήκος της.

Οι «πρωτοπόροι» Michel Delore (οκτώ νίκες) και Gérard Petit προέρχονται από το τρέξιμο στον δρόμο, όπως και ο Jérôme Trottet, πενταπλός νικητής και κυρίαρχος στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές του 2000, ο μαραθωνοδρόμος Philippe Rémond, νικητής το 2006, ή ακόμη η Brigitte Bec και ο Denis Morel, που έρχονται από τον κόσμο των 24ωρων και των 100 χλμ.

Οι «αληθινοί» trailers δεν το βάζουν κάτω, όπως δείχνουν οι τέσσερις νίκες της πρώην σκιέρ Maud Gobert, παγκόσμιας πρωταθλήτριας trail το 2011, η δεύτερη θέση της Corinne Favre το 2006 και της Karine Herry το 2007, ή πιο πρόσφατα οι νίκες της Caroline Chaverot το 2017 και της Camille Bruyas το 2019.

© Lilian Menetrier/ Infinity Nine Media

Παρ' όλα αυτά, για να επικρατήσεις στη SaintéLyon πρέπει να ξέρεις να τρέχεις γρήγορα και για πολλή ώρα. Προσόντα που διαθέτουν και οι Emmanuel Gault, Patrick Bringer, Cédric Fleureton, Benoît Cori, Nicolas Martin, Emmanuel Meyssat, Thomas Cardin ή Sylvain Cachard, νικητές των σύγχρονων διοργανώσεων. Με μόλις τρεις ξένους νικητές (την Ελβετίδα Tsilla Rosell το 2001, τη Ρωσίδα Aigul Mingazova το 2018 και τον Ισπανό Andreu Simon Aymerich το 2022), είναι φανερό ότι ο αγώνας παραμένει κατά βάση γαλλική υπόθεση.

Μια διαδρομή που ανανεώνεται κάθε χρόνο

Ιδιαιτερότητα της SaintéLyon είναι ότι η ομάδα χάραξης επιμένει να ανανεώνει κάθε χρόνο τη διαδρομή, για να μην πέσει στη μονοτονία και για να εκπλήσσει αγωνιζόμενους και τακτικούς. Γιατί όσο Γηραιά Κυρία κι αν είναι η SaintéLyon, θέλει να δείξει την ευκινησία της και να αποδείξει σε όλους ότι δεν έχει ούτε μία ρυτίδα, παρά το βάρος των χρόνων.