Η ακαταμάχητη γοητεία του ultra: ύμνος στη σταδιακή εξέλιξη και το μέτρο

Πρόκειται για μια γενικευμένη τάση. Όποιο κι αν είναι το άθλημα, η μόδα επιτάσσει «όλο και περισσότερο». Όλο και πιο μεγάλη απόσταση, όλο και μεγαλύτερη δυσκολία. Το ultra έχει γίνει ο κανόνας σε έναν κόσμο όπου οι λέξεις «πρόκληση», «υπέρβαση» και «επίδοση» καθορίζουν την αθλητική ζωή. Στο trail, οι αγώνες ultra πληθαίνουν και γίνονται όλο και πιο συνηθισμένοι. Οι πολύ μεγάλες αποστάσεις όμως κάθε άλλο παρά αδιάφορες είναι για τον οργανισμό και την υγεία.

Το trail, ένα απαιτητικό άθλημα

Στο τρέξιμο γενικότερα, χρειάζεται να δίνουμε στον εαυτό μας τον χρόνο να περνά σταδιακά από κάθε στάδιο, ώστε να προοδεύουμε χωρίς να επιβαρυνόμαστε. Στο trail, αυτή η σύσταση είναι ακόμη πιο σημαντικό να τηρείται. Γιατί; Επειδή οι παράγοντες που καθορίζουν την επίδοση είναι περισσότεροι και επειδή οι μεγάλες, επαναλαμβανόμενες προσπάθειες επηρεάζουν βαθιά τον οργανισμό. Το trail άλλωστε γίνεται σε ανώμαλο έδαφος, με μεγάλες απαιτήσεις από τους μύες και τους τένοντες, ενώ προϋποθέτει τεχνική, ψυχικές αντοχές, καλή γνώση του εξοπλισμού, σωστή στρατηγική αγώνα και διαχείριση της διατροφής. Η διαχείριση όλων αυτών των παραμέτρων απαιτεί χρόνο, γιατί χρειάζεται να μάθεις και να γνωρίσεις καλά τον εαυτό σου.

Σταδιακή αύξηση του προπονητικού φορτίου

Ανεξάρτητα από το επίπεδο του δρομέα, οι αρχές της προπόνησης παραμένουν ίδιες. Αυτό που αλλάζει είναι το φορτίο, το περιεχόμενό του και ο χρόνος αποκατάστασης. Σε γενικές γραμμές, στόχος είναι να επιβαρύνουμε συστηματικά τον οργανισμό, ώστε να αντιδρά και να προσαρμόζεται, γινόμενος πιο δυνατός... χωρίς τραυματισμούς, φυσικά!

Η σταδιακή εξέλιξη

Πολύ συχνά παραμελημένη, ή ακόμη και εντελώς αγνοημένη, η σταδιακή εξέλιξη είναι θεμελιώδης αρχή στο trail. Η ανυπομονησία δεν πρέπει ποτέ να καθορίζει την προπόνηση και την επιλογή στόχου. Το να ξεκινάς trail και να βάζεις ως στόχο ένα ultra μέσα σε έναν χρόνο είναι απλώς παράλογο. Το προπονητικό φορτίο, σε όγκο, ένταση και εξειδίκευση, πρέπει να αυξάνεται σταδιακά από τον έναν προπονητικό κύκλο στον άλλο και από τη μία σεζόν στην επόμενη.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αυξάνονται ο αριθμός των εβδομαδιαίων προπονήσεων ή και ο όγκος κάθε προπόνησης. Από τη μία χρονιά στην άλλη, συνήθως συνιστάται η επιβάρυνση να μην ξεπερνά το 15%. Ξεκινάμε λοιπόν με μικρές, ακόμη και πολύ μικρές αποστάσεις, και σε καμία περίπτωση με ένα ultra. Ένα ultra μπορεί να μπει στο πλάνο μόνο ύστερα από μερικά χρόνια ενασχόλησης, όταν ο οργανισμός θα έχει προσαρμοστεί πλήρως στις απαιτήσεις μιας προσπάθειας πολύ μεγάλης διάρκειας στο βουνό.

Σχεδιασμός σε βάθος πολλών σεζόν

Όσο κι αν ανυπομονείς να τρέξεις, χρειάζεται να σκέφτεσαι σε ορίζοντα αρκετών ετών, ώστε να έχεις τον χρόνο να εξελιχθείς και να πετύχεις τους στόχους σου. Για να αξιοποιήσεις πλήρως τις δυνατότητές σου, δηλαδή για να κυνηγήσεις την επίδοση, δύο ή τρεις στόχοι ανά σεζόν είναι υπεραρκετοί. Το μέτρο επιτρέπει να συνεχίζεις από σεζόν σε σεζόν, διατηρώντας τόσο τη χαρά όσο και την υγεία σου. Η σταδιακή αύξηση του προπονητικού φορτίου, σε κάθε νέα σεζόν, σε κρατά μακριά από τους τραυματισμούς και σε βοηθά να χτίσεις ένα συνεκτικό, υγιές και ρεαλιστικό πλάνο. Με έναν πολυετή σχεδιασμό, αυξάνονται οι πιθανότητες επιτυχίας σε ένα ultra.

Τα λάθη που πρέπει να αποφύγεις

1. Να παρασυρθείς από τα social media

Η τάση του ultra μπορεί να εξηγηθεί από πολλούς παράγοντες. Η αναζήτηση της επίδοσης και της προσωπικής υπέρβασης, η επιθυμία για μια περιπέτεια, έστω και αποστειρωμένη λόγω των μέτρων ασφαλείας που εφαρμόζουν οι διοργανωτές, η ανάγκη να ανήκεις σε μια κοινότητα, η κοινωνική αναγνώριση, η υπερπροβολή των υπεράνθρωπων προκλήσεων... αλλά και η επιρροή των social media και των αθλητικών εφαρμογών. Το ότι ένας influencer τρέχει ένα ultra κάθε μήνα δεν σημαίνει ότι πρέπει να τον μιμηθείς. Το ότι ο γείτονας τρέχει 150 χιλιόμετρα την εβδομάδα δεν σημαίνει ότι πρέπει να κάνεις περισσότερα. Το να μένεις προσηλωμένος στον εαυτό σου, στις πραγματικές σου επιθυμίες, στην ισορροπία της ζωής σου και σε ρεαλιστικούς στόχους είναι απολύτως θεμελιώδες.

2. Να πέσεις με τα μούτρα

Το trail είναι ένα άθλημα που εύκολα γίνεται εθιστικό και σε σπρώχνει να τρέχεις όλο και περισσότερο, να επενδύεις χωρίς μέτρο. Είναι όμως απαραίτητο να προπονείσαι προσεκτικά για να αποφύγεις τους τραυματισμούς. Η επίσκεψη σε αθλητίατρο, το να ξέρεις πότε πρέπει να σταματήσεις όταν εμφανιστεί πόνος και η ενσωμάτωση της διασταυρούμενης προπόνησης, δηλαδή η ενασχόληση με περισσότερα από ένα αθλήματα, είναι συμβουλές που αξίζει να ακολουθήσεις για να τρέχεις για πολλά χρόνια με υγεία.

Το χειρότερο ίσως είναι να δηλώσεις συμμετοχή σε ένα ultra χωρίς να έχεις σκεφτεί τις συνέπειες, δηλαδή όλα όσα συνεπάγεται η προετοιμασία: προπονητικός όγκος, επίδραση στην οικογενειακή και κοινωνική ζωή, συμβατότητα ενός τέτοιου στόχου με την επαγγελματική ζωή, ψυχική επιβάρυνση... Ένα ultra δεν είναι ένας μικρός αγώνας: είναι ένα τεράστιο βουνό που πρέπει να ανέβεις.

3. Να εστιάζεις στον τερματισμό αντί στη χαρά

Πάρα πολλοί trailer ενδιαφέρονται περισσότερο να γίνουν finishers παρά να ζήσουν πραγματικά και να απολαύσουν τον αγώνα τους. Κι όμως, αυτό που μετρά είναι η διαδρομή και όχι ο προορισμός. Η προετοιμασία για ένα ultra και ο ίδιος ο αγώνας πρέπει να σου προσφέρουν χαρά και απόλαυση ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα. Όταν αφήνεις την ικανοποίηση από την αθλητική δραστηριότητα στην άκρη και επικεντρώνεσαι αποκλειστικά στη γραμμή του τερματισμού, χάνεις την ουσία του αθλητισμού και αυξάνεις τον κίνδυνο να παρασυρθείς από την ανυπομονησία, να κάψεις τα στάδια... και να τραυματιστείς.